Chính phủ Nhật Bản ngày 31/3 đã kỷ niệm tròn một năm nước này mở cửa gian triển lãm đảo Hashima, hay còn gọi là “đảo quân hạm”, quần thể di tích được Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa thế giới. Tokyo vốn quảng bá gian triển lãm này trưng bày những tư liệu phủ nhận sự thật lịch sử là nước này từng cưỡng chế lao động người Joseon (tức người Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên thời kỳ Nhật chiếm đóng bán đảo Hàn Quốc) và không có sự phân biệt đối xử với người Hàn Quốc. 

Tuy nhiên, Đài Phát thanh và truyền hình Hàn Quốc (KBS) đã tìm thấy tài liệu cho thấy người Joseon bị cưỡng ép lao động thời chiến đã không được trả tiền lương một cách đầy đủ.

Trong tài liệu của Bộ Y tế, lao động và phúc lợi Nhật Bản chỉ thị cho công ty điều hành mỏ than trên “đảo quân hạm” là Mỏ than Mitsubishi Takashima ghi chép lại sau chiến tranh Thái Bình Dương năm 1946, có đề cập tới các nội dung như tên, tuổi, quê quán, chi tiết về khoản tiền lương của những người bị cưỡng chế lao động chưa được thanh toán.

Có tổng cộng 1.299 người bao gồm những lao động bị cưỡng ép là trẻ vị thành niên chưa được thanh toán số tiền lương phải trả lên tới 224.862 yen, theo tỷ giá hiện hành lên tới hàng tỷ won (1 tỷ won tương đương hơn 882.600 USD). 

Tuy nhiên, thay vì trưng bày tài liệu ghi ghép trên, gian triển lãm của Nhật Bản chỉ thu thập những chứng cứ phủ nhận sự phân biệt đối xử với người Joseon. Điều đáng nói, phòng triển lãm lại trưng bày phong bì lương của người Đài Loan, một bằng chứng không liên quan đến việc chi trả lương cho lao động bị cưỡng chế người Joseon. 

Sau “Hiệp định về quyền yêu sách Hàn-Nhật" ký kết năm 1965, Chính phủ Nhật Bản khẳng định quyền yêu sách trả lương liên quan đến vấn đề cưỡng bức lao động thời chiến đã bị hủy bỏ. Tuy nhiên, đầu tháng trước, các tổ chức dân sự Nhật Bản đã gửi yêu cầu cải thiện nội dung triển lãm lên Thủ tướng Suga Yoshihide. Các tổ chức dân sự này cho rằng việc Tokyo hủy bỏ quyền yêu cầu thanh toán tiền lương phải trả trong quá khứ là điều không thể bởi đây là quyền yêu sách cá nhân của các nạn nhân. Cho đến nay, Chính phủ Nhật Bản vẫn chưa đưa ra bất kỳ câu trả lời nào.