Chính phủ Nhật Bản đã chính thức loại Hàn Quốc khỏi "Danh sách trắng" các nước được hưởng ưu đãi về xuất khẩu từ ngày 28/8, ngày bắt đầu hiệu lực của "Sắc lệnh quản lý thương mại xuất khẩu" sửa đổi.

"Sắc lệnh quản lý thương mại xuất khẩu" sửa đổi có nội dung xóa tên Hàn Quốc trong "Danh sách trắng" sau 15 năm, kể từ năm 2004. Theo đó, Tokyo sẽ thẩm định riêng từng mặt hàng xuất khẩu sang Seoul, viện cớ lo ngại về mặt an ninh. Trên thực tế, biện pháp này đồng nghĩa với việc Nhật Bản kiểm soát con đường xuất khẩu hàng hóa sang Hàn Quốc, bởi ngoại trừ thực phẩm và đồ gỗ ra, hầu hết các mặt hàng đều thuộc đối tượng bị điều chỉnh quy chế xuất khẩu.

Trong buổi họp báo cùng ngày, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga một lần nữa khẳng định lập trường rằng quyết định loại Seoul khỏi "Danh sách trắng" là cần thiết về mặt an ninh. Tuy nhiên, ông Suga cũng đề cập đến phán quyết của Tòa án tối cao Hàn Quốc về vấn đề cưỡng ép lao động thời chiến, nên có thể nói quyết định trên là biện pháp trả đũa của Tokyo. Một mặt, Chánh văn phòng Suga cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của giao lưu hợp tác giữa người dân hai nước.

Trước đó, Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yon đã để ngỏ khả năng có thể xem xét lại việc gia hạn Hiệp định đảm bảo thông tin quân sự chung Hàn-Nhật (GSOMIA), nếu Tokyo rút lại biện pháp trả đũa Seoul.

Tuy nhiên, sau cuộc họp Nội các ngày 27/8, các Bộ trưởng Nhật Bản đều lên tiếng phản đối, cho rằng Hiệp định chia sẻ thông tin quân sự chung Hàn-Nhật hoàn toàn không liên quan đến biện pháp siết chặt quy định xuất khẩu.

Đặc biệt, Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono còn khiêu khích rằng vấn đề lớn nhất giữa hai nước là "Hiệp định quyền yêu sách Hàn-Nhật" và Seoul cần phải hiểu rõ là lịch sử không thể viết lại được.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến dự đoán rằng trước mắt Tokyo sẽ không tiến hành thêm biện pháp hạn chế xuất khẩu các mặt hàng vật liệu công nghệ cao dùng trong sản xuất chíp bán dẫn. Tuy nhiên, Nhật Bản có thể sử dụng biện pháp vô lý đó để đe dọa Hàn Quốc bất cứ lúc nào.

Trong bối cảnh này, hầu hết các cơ quan truyền thông lớn của Nhật Bản đều chú trọng phản ánh việc Hàn Quốc bị loại khỏi "Danh sách trắng", đồng thời bày tỏ lo ngại diễn biến này sẽ khiến quan hệ Hàn-Nhật trở nên căng thẳng hơn.

Báo Asahi cho biết làn sóng tẩy chay Nhật Bản ở Hàn Quốc đã lan rộng sang cả vấn đề du lịch và tiêu dùng, gây ra khó khăn cho kinh tế và người dân của cả hai nước. Tờ báo nhận định lãnh đạo Hàn-Nhật cần đặt lợi ích quốc gia lâu dài lên hàng đầu, nhanh chóng tiến hành hội đàm.

Trong khi đó, báo Mainichi phân tích Seoul đang xúc tiến thoát khỏi sự phụ thuộc vào Tokyo cả trong lĩnh vực kinh tế và an ninh, khiến mâu thuẫn song phương sẽ ngày càng trở nên tồi tệ hơn.