Các nguồn tin báo chí Nhật Bản hôm thứ Năm (1/2) cho biết Tòa án địa phương Osaka ở thành phố Osaka hôm 31/1 đã ra phán quyết không công nhận trách nhiệm bồi thường của Chính phủ Nhật Bản trong vụ kiện với gia đình những nạn nhân bom nguyên tử người Hàn Quốc trong Thế chiến II.
Cụ thể, tòa đã tuyên thua kiện đối với bên nguyên đơn gồm 159 con cháu của 31 người Hàn Quốc là nạn nhân bom nguyên tử tại Nhật trong Thế chiến II. Những người này đã qua đời từ năm 1975 đến năm 1995 tại Hàn Quốc.
Tháng 8 năm 1945, Mỹ thả hai quả bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Khoảng 700.000 người đã bị phơi nhiễm phóng xạ và 10% trong số đó là những người Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động tại Nhật Bản.
Trong phán quyết này, chánh án phiên tòa đã trích dẫn Luật dân sự cho biết các nguyên đơn không có quyền yêu cầu bồi thường cho vụ kiện vì họ đã nộp đơn kiện 20 năm sau khi các nạn nhân qua đời.
Chánh án cũng nói thêm rằng từng có vụ kiện tương tự vào năm 1996 và do chưa quá thời gian theo quy định của luật pháp nên vụ kiện khi đó đã được tiến hành xử.
Luật dân sự Nhật Bản có quy định rằng quyền đòi bồi thường sẽ không còn hiệu lực sau 20 năm kể từ khi hành vi phi pháp diễn ra.
Vào năm 1975, Chính phủ Nhật Bản từng ra Luật bảo trợ nạn nhân bom nguyên tử với nội dung chi trả chi phí chăm sóc sức khỏe với các đối tượng này nhưng chỉ giới hạn trong những người sinh sống tại Nhật Bản, còn những nạn nhân sống tại nước ngoài hoàn toàn không được hỗ trợ.
Vào năm 2007, Tòa án Tối cao Nhật Bản đã ra phán quyết rằng việc Chính phủ không hỗ trợ cho các nạn nhân này là vi hiến và yêu cầu phải tiến hành bồi thường.
Chấp nhận phán quyết trên, Chính phủ Nhật Bản đã tiến hành bồi thường cho những người khởi kiện và được Tòa xác định là nạn nhân bom nguyên tử với số tiền 1 triệu yen (tương đương 9.142 USD) và chi phí tố tụng 200.000 yen (khoảng 1.828 USD) cho 6.000 nạn nhân sinh sống ngoài Nhật Bản.
Tuy nhiên, từ sau thời Thủ tướng Shinzo Abe, Chính phủ Nhật Bản lại một lần nữa thay đổi lập trường theo hướng bảo thủ. Bắt đầu từ đó, tòa án Nhật Bản trích dẫn điều khoản về hiệu lực của quyền đòi bồi thường chỉ là sau 20 năm tính từ thời điểm nạn nhân qua đời.
Hiện nay, nhiều vụ kiện tương tự về đòi bồi thường cho các nạn nhân bom nguyên tử sinh sống trên bán đảo Hàn Quốc vẫn đang được đưa lên các phiên tòa tại tòa án nhiều nơi tại Nhật Bản. Dự đoán, kết quả phiên tòa lần này tại Tòa án Osaka sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các phiên tòa khác.
Theo thống kê hiện có 930 người bao gồm chính nạn nhân và gia đình đang tiến hành các vụ kiện tương tự tại Nhật Bản, trong đó có 600 trường hợp có người nhà là nạn nhân đã qua đời hơn 20 năm.